Dolandırıcılığa dayanıklı dijital yaşam: 30 günlük güvenlik planı

Artık yeterli bilgiye sahibim. Makaleyi yazıyorum:

30Günde Dijital Kalkanınızı Kurun

Bankadan gelen “şüpheli işlem” SMS’i, tanımadığınız numaralardan gelen WhatsApp mesajları, sahte e-ticaret siteleri… Dolandırıcılık girişimleri artık günlük hayatın parçası haline geldi. Adalet Bakanlığı’nın 2024 verilerine göre dolandırıcılık dosyalarında bir yılda %41’lik bir artış yaşandı. Dolandırıcılığa dayanıklı dijital yaşam kurmak, artık lüks değil zorunluluk. Bu 30 günlük güvenlik planı, sizi adım adım siber tehditlere karşı zırhlı hale getirecek.

Kilit Çıkarım: Her gün 10-15 dakikanızı ayırarak30 gün sonunda dijital güvenliğinizi profesyonel seviyeye taşıyabilirsiniz. Acele etmeyin; her hafta bir katman ekleyin.

Başlamadan Önce

Bu plana başlamadan önce bazı hazırlıklar yapmanız gerekiyor. Eksik malzemeyle yola çıkmak, yarıda kalmak demek.

Gerekenler:

• Güncel işletim sistemine sahip bir akıllı telefon (iOS 15+ veya Android 10+)
• Bilgisayarınızda yönetici erişimi
• Aktif bir e-posta adresi (terciheniki adet: birincil ve yedek)
• Not defteri veya dijital notuygulaması (şifreleri geçici olarak kaydetmek için)

Ön Koşullar:

• Telefonunuzun şarjı %50’nin üzerinde olmalı (güvenlik uygulamaları yüklerken)
• Stabil internet bağlantısı
• Mevcut şifrelerinizin listesi (hatırladıklarınız)
• Yaklaşık 2-3 saatlik toplam zaman (30 güne yayılmış)

Hafta1: Temel Savunma Hattı (Gün 1-7)

İlk hafta, en kritik güvenlik açıklarını kapatmaya odaklanıyoruz. Burası evinizin kapısına kilit takmak gibi.

Gün 1-2: Şifre Yöneticisi Kurulumu

1. Bitwarden veya Proton Pass gibi ücretsiz bir şifre yöneticisi indir. Güncel değerlendirmelere göre Bitwarden, ücretsiz kategoride en güvenilir seçenek olarak öne çıkıyor.
2. Uygulamayı telefonuna ve bilgisayarına kur.
3. Ana şifre (master password) oluştur: En az 16 karakter, büyük-küçük harf, rakam ve özel karakter içermeli.
4. Bu ana şifreyi fiziksel bir kağıda yaz ve güvenli bir yerde sakla.

Pro İpucu: Ana şifrenizi asla dijital ortamda saklamayın. Bir cümle kullanın: “2024’te3KediEvimdeYaşıyor!” gibi hatırlaması kolayama kırılması zor bir yapı tercih edin.

Gün 3-4: Kritik Hesaplarda2FA Aktivasyonu

1. Google Authenticator veya Microsoft Authenticator uygulamasını indir.
2. Öncelikli olarak şu hesaplardaiki faktörlü doğrulamayı aç: E-posta, bankauygulamaları, sosyal medya.
3. Yedek kodları (backup codes) şifre yöneticine kaydet.
4. SMS tabanlı 2FA yerine uygulama tabanlı doğrulamayı tercih et.

Risk Seviyesi: SMSdoğrulaması, SIM swap saldırılarına açık. Uygulama tabanlı 2FA bu riski ortadan kaldırır.

Gün 5-7: Şifre Temizliği

1. En sık kullandığın10hesabın şifresini değiştir.
2. Her hesap için benzersiz, en az 14 karakterlik şifreler oluştur.
3. Şifre yöneticisinin otomatik oluşturma özelliğini kullan.
4. Eski, kullanmadığın hesapları tespit et ve sil.

Hafta 2: İletişim Güvenliği (Gün 8-14)

Dolandırıcıların en sevdiği kanal: iletişim platformları. Oltalama (phishing) saldırıları Türkiye’de siber suçların başında geliyor.

Gün 8-10: E-posta Hijyeni

1. Spam klasörünü incele ve kalıpları öğren.
2. Bilmediğin göndericilerden gelen linklere asla tıklama.
3. E-posta istemcinde “görsel içerikleri otomatik yükleme” özelliğini kapat.
4. İş ve kişisel e-postalarını ayır; farklı hesaplar kullan.

Yaygın Hata: “Hesabınız askıya alındı” gibi aciliyet yaratan e-postalara panikle yanıt vermek. Gerçek kurumlar asla e-postayla şifre istemez.

Gün 11-14: Telefon ve Mesajlaşma Güvenliği

1. WhatsApp’taiki adımlı doğrulamayı etkinleştir (Ayarlar > Hesap > İki Adımlı Doğrulama).
2. Bilinmeyen numaralardan gelen aramaları otomatik engelleme özelliğini aç.
3. Telegram veya Signal gibi uçtan uca şifreli alternatifleri değerlendir.
4. SMS ile gelen “ödül kazandınız” mesajlarını doğrudan sil.

Hafta 3: Finansal Koruma (Gün 15-21)

Para işin içine girdiğinde riskler katlanıyor. Bu hafta, finansal hesaplarınızı çelik kasayadönüştürüyoruz.

Gün 15-17: Banka veÖdeme Güvenliği

1. Tüm banka uygulamalarında biyometrik giriş (parmak izi/yüz tanıma) etkinleştir.
2. İşlem bildirimlerini anlık olarak almak için push notification’ları aç.
3. Günlük/haftalık harcama limitlerini makul seviyelere düşür.
4. Sanal kart oluştur ve online alışverişlerde bunu kullan.

Maliyet: Sanal kart hizmeti çoğu bankada ücretsiz. Tek kullanımlık kartlarek güvenlik sağlar.

Gün 18-21: E-ticaret Güvenliği

1. Alışveriş yaptığın sitelerin SSL sertifikasını kontrol et (adres çubuğunda kilit simgesi).
2. Güvenilir e-ticaret platformlarında bile kayıtlı kart bilgilerini silmeyi düşün.
3. Çok cazip fiyatlar sunan bilinmeyen sitelere kredi kartı bilgisi verme.
4. Kargo takip linklerini doğrudan tarayıcıya yapıştırmak yerine, satıcının sitesinden takip et.

Pro İpucu: Birürün piyasa fiyatının %70altındaysa, muhtemelen dolandırıcılık. “Çok güzel olması için gerçek” sezginize güvenin.

Hafta 4: Gelişmiş Koruma ve Sürdürülebilirlik (Gün 22-30)

Son hafta, kurduğunuz sistemi kalıcı hale getirmeye ve gelişmiş tehditlere karşı hazırlanmaya odaklanıyor.

Gün 22-25: Cihaz Güvenliği

1. Tüm cihazlarında otomatik güncellemeyi aç.
2. Kullanmadığın uygulamaları sil; her uygulama potansiyel bir güvenlik açığı.
3. Halka açık Wi-Fi ağlarında VPN kullanmayı alışkanlık haline getir.
4. Bilgisayarında tam sistem taraması yap.

Gün 26-28: Sosyal Mühendislik Farkındalığı

1. Sosyal medyada paylaştığın kişisel bilgileri gözden geçir.
2. Doğum tarihi, adres, telefon numarası gibi bilgileri profillerden kaldır.
3. Arkadaş listeni temizle; tanımadığın kişileri çıkar.
4. Aile üyelerinle “güvenlik kelimesi” belirle (telefonda kimlik doğrulaması için).

Mini Senaryo: Annen arayıp “Oğlum/kızım, acil para lazım” derse ne yaparsın? Panik yapmadan güvenlik kelimesini sor. Bilmiyorsa, gerçek annenin telefonunu kendin ara.

Gün 29-30: Sistem Kontrolü ve Rutin Oluşturma

1. Tüm hesapların2FA durumunu kontrol et.
2. Şifre yöneticisinin yedeğini al.
3. Aylık güvenlik takvimioluştur: Her ayın ilk haftası hesap kontrolü, her3 ayda kritik şifre değişikliği.
4. Aile üyelerini de bu plana dahil et.

Sıkça Sorulan Sorular

Şifre yöneticisi hacklenirse ne olur?
Güvenilir şifre yöneticileri, şifrelerinizi uçtan uca şifreler. Sunucuları ele geçirilse bile ana şifreniz olmadan verilerinize erişilemez. Yine de ana şifrenizi güçlü tutmak kritik.

Ücretsiz VPN kullanmak güvenli mi?
Çoğu ücretsiz VPN, verilerinizi satarak para kazanır. Güvenlik için paraödemeye değer; aylık 30-50 TL civarında güvenilir seçenekler mevcut.

Dolandırıcılığa maruz kalırsam ne yapmalıyım?
Hemen bankanızı arayın ve kartlarınızı bloke ettirin. Ardından Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ne (155) başvurun. E-posta veya mesaj kanıtlarını silmeyin.

Yaşlı aile üyelerimi nasıl korurum?
Telefonlarına spam engellemeuygulaması kurun. “Hiçbir banka telefonda şifre sormaz” kuralını sürekli hatırlatın. Şüpheli durumlarda sizi aramalarını isteyin.

Özetle

30 günlük bu güvenlik planı, dijital hayatınızı dolandırıcılara karşı ciddi ölçüde güçlendirecek. Şifre yöneticisi, iki faktörlü doğrulama ve temel farkındalık; bu üç unsur tek başına saldırıların büyük çoğunluğunu engeller.

Unutmayın: Siber güvenlik bir maraton, sprint değil. Her ay bu listeyi gözden geçirin, yeni tehditleri takip edin ve ailenizi de bu bilinçledonatın. Dijital dolandırıcılığa karşı en güçlü silah, bilgili ve uyanık bir kullanıcıdır.

Süre: Toplam 3-4 saat (30 güne yayılmış) |Maliyet:0TL (temel plan) | Etki: Güvenlik seviyenizde %80+ artış