.INI Dosyası Nedir? Windows’ta Dikkatli Düzenleme Adımları

araneltasardur avatarı
Posted by araneltasardur 11 yıl Önce

.ini dosyası, bir uygulamanın yapılandırma veya başlangıç bilgilerini saklamak için kullanabildiği metin tabanlı bir dosyadır. Windows profil API’sinde kullanılan biçimde bilgiler, [section] başlığı altında key=value satırlarıyla tutulur.

Bu uzantıyı görmeniz, dosyanın mutlaka Windows’un kritik bir sistem dosyası olduğu anlamına gelmez. Bir .ini dosyası belirli bir programa ait olabilir. Bu nedenle dosyayı silmeden veya değiştirmeden önce hangi programın kullandığını ve dosyanın neyi ayarladığını doğrulayın.

.ini dosyası ne işe yarar?

.ini dosyaları, ayar bilgisini okunabilir bölümler ve anahtarlar halinde saklamak için kullanılan bir yapılandırma biçimidir. Microsoft’un Windows profil işlevlerinde bir bölüm [section], bölümdeki değer ise key=string biçiminde tanımlanır. Basit bir biçim örneği şöyledir:

[Appearance]
Theme=Dark
FontSize=14

Bu yalnızca biçimi gösteren bir örnektir. Theme veya FontSize gibi anahtarların adı, kabul ettiği değer ve etkisi her programda farklıdır. İnternetten gördüğünüz bir anahtarı, hangi uygulamaya ait olduğunu bilmediğiniz bir .ini dosyasına eklemeyin.

Windows’ta .ini dosyaları nasıl kullanılır?

.ini dosyalarıyla özellikle eski uygulamaların ve bazı Windows bileşenlerinin ayarlarında karşılaşabilirsiniz. Microsoft, Windows profil işlevlerinin eski 16 bit Windows uyumluluğu için korunduğunu ve uygulamaların başlangıç bilgisini Kayıt Defteri’nde saklamasının önerildiğini belirtir.

Bu yüzden diskte gördüğünüz her .ini dosyasının etkin ayarların tek kaynağı olduğunu varsaymayın. Windows, bazı .ini başvurularını IniFileMapping yoluyla Kayıt Defteri’ne yönlendirebilir; Microsoft özellikle Control.ini, System.ini ve Winfile.ini gibi sistem bileşeni dosyalarını örnek verir. Uygulamanın kendi ayar ekranı veya üreticinin belgesi varsa önce onu kullanın.

.ini dosyasını dikkatli biçimde görüntüleme ve düzenleme

  1. Dosyayı tanımlayın. Dosyanın hangi programın klasöründe olduğunu, uygulamanın yardım sayfasını ve ayar ekranını kontrol edin. Sahibini bilmiyorsanız değişiklik yapmayın.
  2. Önce ayrı bir yedek kopya oluşturun. Örneğin ayarlar.ini dosyasını değiştirmeden önce aynı dosyanın dokunulmamış bir kopyasını güvenli bir klasörde saklayın. Böylece sorun çıkarsa geri dönebilirsiniz.
  3. Mümkünse ilgili program kapalıyken çalışın. Program dosyayı kullanıyor veya kendi ayarını kaydediyorsa yaptığınız değişiklik beklediğiniz biçimde kalmayabilir.
  4. Düz metin düzenleyici kullanın. Dosyayı Not Defteri gibi bir metin düzenleyicide açın. Bölüm başlıklarını, eşittir işaretlerini ve değiştirmediğiniz satırları olduğu gibi bırakın.
  5. Bir değişiklik yapıp test edin. Yalnızca belgelendirilmiş tek ayarı değiştirin, programı açın ve sonucu kontrol edin. Program hata verirse veya ayar kaybolursa yedek kopyayı geri yükleyin.

Ne zaman dosyaya dokunmamalısınız?

  • Dosyanın hangi programa veya Windows bileşenine ait olduğunu bilmiyorsanız.
  • Bir forumdaki öneri, ayarın ne yaptığını ve hangi sürüm için geçerli olduğunu açıklamıyorsa.
  • Değişiklik Kayıt Defteri’ne, yönetici iznine veya başka sistem dosyalarına müdahale etmenizi istiyorsa.
  • Dosyayı silmenin, oyun ya da programı hızlandıracağının kesin olarak söylendiği belgesiz bir öneriyle karşılaştıysanız.

Bu durumlarda boş bir .ini dosyası oluşturmak, uzantıyı değiştirmek veya rastgele satır silmek yerine programın resmî destek belgesine başvurun. Kurumsal bir bilgisayarda ise BT yöneticinizden yardım isteyin.

Yedekleme için iki ayrı seviye

Tek bir ayar denemesinde, değiştireceğiniz dosyanın ayrı bir kopyasını saklamak en hızlı geri dönüş yoludur. Daha geniş dosya koruması gerekiyorsa Microsoft’un Dosya Geçmişi özelliği, yedeklemeye dahil edilen kitaplıklardaki dosya ve klasörlerin önceki sürümlerini saklayabilir. Ancak .ini dosyasının bulunduğu klasörün bu yedekleme kapsamına girdiğini doğrulamadan Dosya Geçmişi’nin onu otomatik koruduğunu varsaymayın. Geri yükleme mevcut sürümün üzerine yazabileceği için, işlemden önce güncel kopyayı da saklayın.

Sık sorulan sorular

.ini dosyasını silebilir miyim?

Dosyanın hangi program için olduğunu ve programın onu yeniden oluşturup oluşturamayacağını doğrulamadan silmeyin. Bilinmeyen veya sistem bileşeniyle ilişkili görünen bir dosyada, silmek yerine önce yedek alın ve resmî belgeyi kontrol edin.

.ini dosyasını hangi programla açabilirim?

İçeriği görmek için Not Defteri gibi düz metin düzenleyiciler kullanılabilir. Dosyayı açabilmeniz, içindeki her satırı güvenle değiştirebileceğiniz anlamına gelmez; uygulamaya ait belgelendirilmiş ayarlarla sınırlı kalın.

Her .ini dosyası Windows ayarı mıdır?

Hayır. .ini uzantısı tek başına dosyanın Windows’a ait veya kritik olduğunu göstermez. Uygulama sahibi, dosya konumu ve resmî belge, bir dosyanın ne için kullanıldığını anlamada uzantıdan daha güvenilir göstergelerdir.

Kaynaklar