Sabah alarmınız çaldığında otomatik olarak “Rahatsız Etme” modunun kapanmasını, hava durumunun sesli okunmasını ve favori çalma listenizin başlamasını ister miydiniz? iPhone’da Kestirmeler (Shortcuts) ile otomasyon mantığı tam olarak bunu mümkün kılıyor. Üstelik tek satır kod yazmadan. Apple’ın bu yerleşik aracı, günlük tekrarlayan işlemleri “tetikle ve unut” sistemine dönüştürmenizi sağlıyor.
Kilit Çıkarım: Kestirmeler, iPhone’unuzu kişisel asistana çeviren görsel bir programlama aracıdır. Otomasyon özelliğiyle belirli koşullar gerçekleştiğinde (saat, konum, uygulama açılışı vb.) tanımladığınız eylemler otomatik tetiklenir.
Kestirmeler Uygulaması Nedir?
Kısa Tanım: Kestirmeler (Shortcuts), iOS’un yerleşik otomasyon uygulamasıdır. Birden fazla adımı tek bir komuta veya tetikleyiciye bağlayarak zaman kazandırır.
Uygulamanın iki temel çalışma modu bulunuyor:
- Manuel Kestirmeler: Siz tetiklersiniz. Ana ekran ikonu, widget veya “Hey Siri” komutuyla çalıştırılır.
- Otomasyonlar: Sistem tetikler. Belirlediğiniz koşul gerçekleştiğinde (örneğin eve vardığınızda) otomatik devreye girer.
iOS 17 ve iOS 18 ile birlikte otomasyon tetikleyicileri genişledi. Artık belirli bir Wi-Fi ağına bağlanma, şarj seviyesi eşiği, hatta Apple Watch’tan gelen veriler bile tetikleyici olarak kullanılabiliyor.
Başlamadan Önce
Kestirmeler dünyasına dalmadan önce birkaç hazırlık yapmanız gerekiyor.
Gerekenler
- iOS 14 veya üzeri yüklü iPhone (iOS 17+ önerilir)
- Kestirmeler uygulaması (varsayılan olarak yüklü; sildiyseniz App Store’dan indirin)
- İlgili uygulamaların Siri entegrasyonu açık olmalı
Ön Koşullar
- Ayarlar → Kestirmeler yolundan “Güvenilmeyen Kestirmelere İzin Ver” seçeneğini aktif edin (üçüncü parti kestirmeler için)
- Konum tabanlı otomasyonlar için konum servislerinin açık olduğundan emin olun
- Bildirim ayarlarını kontrol edin; bazı otomasyonlar onay bildirimi gönderir
Otomasyon Mantığı: Tetikleyici → Koşul → Eylem
Tüm otomasyonlar üç temel bileşenden oluşur. Bu yapıyı anladığınızda sınırsız kombinasyon oluşturabilirsiniz.
| Bileşen | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Tetikleyici | Otomasyonu başlatan olay | Saat 07:00, Eve varış, Uygulama açılışı |
| Koşul | Opsiyonel filtre (if/else mantığı) | Sadece hafta içi, Pil %20 altındaysa |
| Eylem | Gerçekleştirilecek işlem(ler) | Odak modunu aç, Mesaj gönder, Ses çal |
Pro İpucu: “Hemen Çalıştır” seçeneğini aktif etmeyi unutma. Aksi halde her otomasyon için bildirim gelir ve onay beklenir—bu da “otomasyon” amacını ortadan kaldırır.
Adım Adım: İlk Otomasyonunuzu Oluşturun
Pratik bir örnekle başlayalım: İşe vardığınızda otomatik olarak “İş” odak modunu açan ve sessize alan bir otomasyon.
- Kestirmeler uygulamasını aç ve alt menüden Otomasyon sekmesine geç.
- Sağ üstteki + butonuna dokun, ardından Kişisel Otomasyon Oluştur seçeneğini seç.
- Tetikleyici listesinden Varış öğesini bul ve dokun.
- Konum Seç alanına iş adresini gir veya haritadan işaretle. Yarıçapı ihtiyacına göre ayarla.
- İleri butonuna dokun. Şimdi eylem ekleme ekranındasın.
- Arama çubuğuna “Odak” yaz, Odak Modunu Ayarla eylemini ekle ve “İş” modunu seç.
- Tekrar ara: “Ses Düzeyi”. Ses Düzeyini Ayarla eylemini ekle ve %0 olarak belirle.
- İleri butonuna dokun. “Çalıştırmadan Önce Sor” seçeneğini kapat.
- Bitti butonuyla otomasyonu kaydet.
Artık iş yerinize her vardığınızda iPhone sessiz moda geçecek ve İş odak modunu aktif edecek. Hiçbir şeye dokunmanıza gerek yok.
Popüler Otomasyon Senaryoları
Kullanıcıların en sık tercih ettiği otomasyon örneklerini derledik. Bunları doğrudan uygulayabilir veya ilham alarak kendi versiyonlarınızı oluşturabilirsiniz.
Sabah Rutini
- Tetikleyici: Alarm kapatıldığında
- Eylemler: Rahatsız Etme’yi kapat → Hava durumunu sesli oku → Spotify’da çalma listesi başlat → Akıllı ışıkları aç
Düşük Pil Tasarruf Modu
- Tetikleyici: Pil seviyesi %20’nin altına düştüğünde
- Eylemler: Düşük Güç Modu’nu aç → Ekran parlaklığını %30’a düşür → Konum servislerini kapat
Araba Modu
- Tetikleyici: CarPlay’e veya araç Bluetooth’una bağlandığında
- Eylemler: Sürüş odak modunu aç → Navigasyon uygulamasını başlat → Podcast uygulamasını aç
Uygulama Kilidi (Gizlilik)
- Tetikleyici: Belirli uygulama açıldığında
- Eylemler: Face ID/Touch ID ile kimlik doğrulama iste → Başarısızsa uygulamayı kapat
Kilit Çıkarım: Otomasyon gücü, birden fazla eylemi zincirleme yeteneğinden gelir. Tek bir tetikleyici, 10-15 farklı eylemi sırayla çalıştırabilir.
Sık Yapılan Hatalar
Otomasyon kurarken dikkat etmeniz gereken kritik noktalar:
- Onay bildirimi kapatmayı unutmak: “Çalıştırmadan Önce Sor” açık kalırsa otomasyon beklemede kalır.
- Konum hassasiyetini yanlış ayarlamak: Çok dar yarıçap seçerseniz GPS sapması nedeniyle tetiklenmeyebilir.
- Çakışan otomasyonlar oluşturmak: Aynı tetikleyiciye bağlı zıt eylemler (örneğin biri sesi açar, diğeri kapatır) beklenmedik sonuçlar doğurur.
- Pil tüketimini göz ardı etmek: Konum tabanlı çok sayıda otomasyon pil ömrünü olumsuz etkiler.
Sıkça Sorulan Sorular
Kestirmeler pil tüketir mi?
Kestirmelerin kendisi minimal pil kullanır. Ancak konum tabanlı otomasyonlar arka planda GPS kullandığı için pil tüketimini artırabilir. Zaman tabanlı tetikleyiciler daha verimlidir.
Üçüncü parti uygulamalar destekleniyor mu?
Evet, Siri Shortcuts API’sini destekleyen tüm uygulamalar Kestirmeler ile entegre çalışır. Spotify, WhatsApp, Telegram, Google Maps gibi popüler uygulamaların çoğu destekleniyor.
Otomasyon çalışmıyor, ne yapmalıyım?
Önce “Çalıştırmadan Önce Sor” ayarını kontrol edin. Ardından ilgili uygulamanın arka plan yenileme izninin açık olduğundan emin olun. Konum tabanlı otomasyonlarda “Her Zaman” konum izni gerekir.
Başkasının oluşturduğu kestirmeyi kullanabilir miyim?
Evet. iCloud bağlantısı veya dosya olarak paylaşılan kestirmeleri içe aktarabilirsiniz. Ancak güvenilmeyen kaynaklardan gelen kestirmeleri çalıştırmadan önce eylemlerini mutlaka inceleyin.
Sonuç
iPhone’daki Kestirmeler uygulaması, teknik bilgi gerektirmeden güçlü otomasyonlar kurmanızı sağlıyor. Tetikleyici-koşul-eylem mantığını kavradığınızda, günlük rutinlerinizi önemli ölçüde basitleştirebilirsiniz.
Başlangıç için önerimiz: Tek bir basit otomasyonla başlayın (örneğin sabah alarmı kapatıldığında Rahatsız Etme’yi kapat). Sisteme alıştıkça daha karmaşık senaryolar ekleyin. Apple’ın Galeri bölümünde hazır kestirmeler de mevcut—bunları inceleyerek mantığı daha hızlı kavrayabilirsiniz.
Unutmayın: En iyi otomasyon, kurduğunuzu unuttuğunuz otomasyondur. Arka planda sessizce çalışır ve hayatınızı kolaylaştırır.
