Sosyal medya gizlilik ayarlarında en önemli 10 kontrol

Sosyal medya hesaplarınız, dijital kimliğinizin en görünür parçası. Bir fotoğraf paylaşımı, bir beğeni veya basit bir yorum bile kişisel verilerinizin izinsiz ellere geçmesine kapı aralayabiliyor. Sosyal medya gizlilik ayarlarında en önemli 10 kontrol listesi, tam da bu riski minimize etmek için hazırlandı. Aşağıda Facebook, Instagram, TikTok ve X (eski adıyla Twitter) gibi popüler platformlarda mutlaka gözden geçirmeniz gereken ayarları bulacaksınız.

Kilit Çıkarım: Gizlilik ayarlarını bir kez yapıp bırakmak yetmez; platformlar sürekli güncelleme yaptığından bu kontrolleri yılda en az iki kez tekrarlamak gerekir.

1. Hesap Görünürlüğünü “Gizli” veya “Özel” Yapın

Varsayılan ayarlarda çoğu platform profilinizi herkese açık tutar. Instagram’da “Gizli Hesap”, TikTok’ta “Özel Hesap”, X’te ise “Tweetleri Koru” seçeneği ile paylaşımlarınızı yalnızca onayladığınız kişilerin görmesini sağlayabilirsiniz.

Risk Seviyesi: Yüksek — Açık profiller, veri kazıyıcılar (scraper) ve kötü niyetli kişiler için kolay hedef oluşturur.

• Instagram: Ayarlar → Gizlilik → Hesap Gizliliği → Gizli Hesap
• TikTok: Profil → Ayarlar ve Gizlilik → Gizlilik → Özel Hesap
• X: Ayarlar → Gizlilik ve Güvenlik → Kitle ve Etiketleme → Tweetlerini Koru

2. İki Faktörlü Kimlik Doğrulamayı (2FA) Etkinleştirin

Şifreniz ne kadar güçlü olursa olsun, tek başına yeterli değil. İki faktörlü kimlik doğrulama, hesabınıza giriş yapılırken ek bir doğrulama katmanı ekler. Güncel verilere göre 2FA kullanan hesapların ele geçirilme riski %99’a kadar düşüyor.

Pro İpucu: SMS yerine Google Authenticator veya Microsoft Authenticator gibi uygulama tabanlı doğrulama tercih et. SIM swap saldırılarına karşı çok daha dayanıklı.

3. Konum Paylaşımını Kapatın

Fotoğraflaraeklenen konum etiketleri veya canlı konum paylaşımı, fiziksel güvenliğiniz açısından ciddi risk taşır. Özellikle tatil fotoğraflarında “evde olmadığınızı” ilan etmek, hırsızlar için davetiye niteliğindedir.

• Instagram’da paylaşım yaparken konum eklemeyin veya mevcut paylaşımlardan konumu kaldırın.
• Telefonunuzun kamera ayarlarından “Konum Etiketi” özelliğini kapatın.
• Facebook’ta geçmiş check-in’lerinizi gözden geçirin ve gerekirse silin.

Süre: Tüm platformlarda konum geçmişini temizlemek yaklaşık 15-20 dakika sürer.

4. Üçüncü Taraf Uygulama Erişimlerini Denetleyin

“Facebook ile giriş yap” veya “Instagram ile bağlan” dediğiniz her uygulama, hesabınıza belirli düzeyde erişim kazanır. Yıllar içinde biriken bu izinler, veri sızıntılarına zemin hazırlar.

1. Facebook’ta Ayarlar →Uygulamalar ve Web Siteleri bölümüne gidin.
2. Artık kullanmadığınız veya tanımadığınız uygulamaları kaldırın.
3. Kalan uygulamaların erişim kapsamını (e-posta, arkadaş listesi vb.) daraltın.

Kilit Çıkarım: Consumer Reports’un güncel analizine göre ortalama bir kullanıcının Facebook hesabına 30’dan fazla üçüncü taraf uygulama bağlı. Bunların çoğu yıllardır kullanılmıyor.

5. Keşfedilebilirlik Ayarlarını Sınırlandırın

Telefon numaranız veya e-posta adresinizle sizi bulanların kapsamını kontrol edin. X’te bu ayar varsayılan olarak açıktır ve herkes sizi telefon numaranızla arayabilir.

• Facebook: Ayarlar → Gizlilik → Sizi Nasıl Bulabilir? → “Yalnızca Arkadaşlar” veya “Yalnızca Ben”
• X: Ayarlar → Gizlilik ve Güvenlik → Keşfedilebilirlik → E-posta/Telefon ile bulunmayı kapatın
• Instagram: Hesaplar Merkezi → Kişisel Bilgiler → İletişim Bilgileri Senkronizasyonu’nu kapatın

6. Reklam Kişiselleştirme ve Veri Takibini Kapatın

Sosyal medya platformları, ilgi alanlarınıza göre reklam göstermek için kapsamlı profilleroluşturur. Bu verilerin toplanmasını tamamen engelleyemezsiniz ancak önemli ölçüde sınırlandırabilirsiniz.

Facebook/Instagram için:

1. Hesaplar Merkezi → Reklam Tercihleri bölümüne git.
2. “Facebook ve Instagram dışındaki etkinlik” seçeneğini bul.
3. Geçmiş etkinliği temizle ve gelecekteki bağlantıyı kes.

TikTok için: Ayarlar → Gizlilik → Kişiselleştirilmiş Reklamlar → Kapalı

Maliyet: Ücretsiz ama reklamlar daha az alakalı hale gelir — bu aslında gizlilik için küçük bir bedel.

7. Yüz Tanıma ve Otomatik Etiketlemeyi Devre Dışı Bırakın

Facebook’un yüz tanıma özelliği 2021’de kaldırıldı ancak bazı bölgelerde ve diğer platformlarda benzer teknolojiler hâlâ aktif. Fotoğraflarda otomatik etiketlenme, izniniz olmadan dijital ayak izinizi genişletir.

• Instagram’da “Etiketler” ayarından kimlerin sizi etiketleyebileceğini sınırlandırın.
• Etiketlenmeden önce onay isteme seçeneğini açın.
• Mevcut etiketleri düzenli olarak gözden geçirin ve istemediğiniz etiketleri kaldırın.

8. Hikâye ve Canlı Yayın Görüntüleyicilerini Kontrol Edin

Hikâyelerinizi veya canlı yayınlarınızı kimlerin görebileceğini daraltmak, içeriklerinizin kontrolünü elinizde tutmanızı sağlar. Instagram’da “Yakın Arkadaşlar” listesi bu iş için biçilmiş kaftan.

• Instagram: Hikâye Ayarları → Hikâyeni Gizle → Belirli kişileri seçin
• Facebook: Hikâye Gizliliği → Özel veya Arkadaşlar
• TikTok: Canlı Yayın sırasında yorum ve hediye kısıtlamaları ayarlayın

9. Oturum Açma Etkinliğini ve Aktif Oturumları Denetleyin

Hesabınıza nereden ve hangi cihazlardan giriş yapıldığını düzenli olarak kontrol edin. Tanımadığınız bir cihaz veya konum görürseniz, o oturumu hemen sonlandırın ve şifrenizi değiştirin.

1. Facebook/Instagram: Ayarlar → Güvenlik → Oturum Açma Etkinliği
2. Tanımadığınız oturumların yanındaki “Çıkış Yap” butonuna tıkla.
3. Ardından şifreni değiştir ve 2FA’nın aktif olduğundan emin ol.

Pro İpucu: Facebook’un “Gelişmiş Koruma” özelliği (eski adıyla Facebook Protect), 2024 itibarıyla daha geniş kullanıcı kitlesine sunuluyor. Gazeteciler, aktivistler ve kamuya mal olmuş kişiler için ekstra güvenlik katmanı sağlıyor.

10. Hesap Silme veya Dondurma Seçeneklerini Bilin

Bir platformu artık kullanmıyorsanız, hesabı açık bırakmak gereksiz risk oluşturur. Silmek istemiyorsanız en azından devre dışı bırakın.

Kilit Çıkarım: Silmeden önce verilerinizi indirin. Tüm platformlar GDPR kapsamında veri indirme seçeneği sunuyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Gizlilik ayarlarını ne sıklıkla kontrol etmeliyim?

Yılda en aziki kez kapsamlı bir kontrol yapmanız önerilir. Ayrıca platformlar büyük güncelleme yayınladığında ayarlarınızı tekrar gözden geçirin; bazen yeni özellikler varsayılan olarak “açık” gelir.

Gizli hesap yaparsam etkileşimim düşer mi?

Evet, keşfet sayfasında görünürlüğünüz azalır. Ancak kişisel hesaplar için güvenlik, etkileşimden daha öncelikli olmalı. İş veya marka hesapları için farklı stratejiler gerekebilir.

Üçüncü taraf uygulamaları kaldırınca verilerim de silinir mi?

Hayır. Erişimi kaldırmak, uygulamanın yeni veri toplamasını engeller ancak daha önce topladığı verileri silmez. Bunun için ilgili uygulamanın kendi gizlilik ayarlarından veri silme talebinde bulunmanız gerekir.

Sonuç

Sosyal medya gizlilik kontrolleri, dijital güvenliğinizin temel yapı taşlarından biri. Yukarıdaki 10 maddeyi uygulamak, hesaplarınızı ele geçirme girişimlerine, veri sızıntılarına ve istenmeyen takiplere karşı önemli ölçüde koruma sağlar. Unutmayın: Gizlilik bir lüks değil, temel bir hak. Ayarlarınızı bugün gözden geçirin, yarın için güvende olun.